Hogeschool van Amsterdam

Schone denim en armoede: HvA-lectoren op Gala van de Wetenschap

25 nov 2016 13:32 | Afdeling Communicatie

In een uitverkochte Stadsschouwburg stonden lectoren Willem van Winden en Roeland van Geuns van de Hogeschool van Amsterdam dinsdagavond op het podium tijdens het Gala van de Wetenschap. Willem van Winden vertelde het publiek over zijn onderzoek naar duurzame denimproductie in Amsterdam, het epicentrum van de spijkerbroek. Roeland van Geuns vertelde over armoede in Nederland, en hoe het is om met schulden te leven.

Foto's: Bob Bronshoff
Het Gala van de Wetenschap werd dit jaar voor de vierde keer georganiseerd en is een initiatief van New Scientist, KennisLink en het Parool. In rap tempo maakte het publiek kennis met een nieuwe zwaartekrachttheorie, liep zelfstandig een robot over het podium, werd gesproken over dementie, mantelzorgers en vergevorderd stamcellenonderzoek, en ontving een jonge onderzoeker de Robbert Dijkgraaf Essayprijs.

Ook het hbo-onderzoek stond dit jaar in de schijnwerpers. HvA-lectoren Van Winden en Van Geuns vertelden de zaal over hun onderzoek, in vraag- en-antwoord-sessies met presentator Jim Jansen (New Scientist).

Vuile jeans

Van Winden vertelt de Schouwburg waar zijn lectoraat momenteel aan werkt: het verduurzamen van de denimproductie in Amsterdam, jeanshoofdstad van de wereld. De denimindustrie is erg ‘smerig’: voor de productie van een gemiddelde spijkerbroek is 8000 liter water nodig. Wel zitten er grote verschillen tussen type spijkerbroeken, zegt Van Winden. Hij roept twee jongemannen het podium op, een tweeling, beiden in een ander type spijkerbroek. De ene HvA-student draagt een ‘raw’ spijkerbroek, de ander een zogenoemde ‘vintage’ broek. Het raw-model heeft geen verf nodig, minder wassingen en dus veel minder water dan de vintage broek, en is dus veel duurzamer.

Jim Jansen, Willem van Winden en twee studenten in jeans op podium tijdens Gala van de Wetenschap

Nieuwe norm voor spijkerbroek

Voor ontwerp en productie van beide soorten broeken is Amsterdam dé hotspot wereldwijd. Van Windens lectoraat werkt daarom met de hier gevestigde modemerken aan nieuwe normen voor duurzaamheid. Dit moet resulteren in een keurmerk, zodat de consument ziet hoe duurzaam zijn/haar jeans gemaakt zijn. Van Windens lectoraat ontwikkelt met subsidie een goed businessmodel - zodat de verschillende denimbedrijven gezamenlijk stappen zetten naar ‘schone’ spijkerbroekenproductie. Ook maakt zijn onderzoeksteam de businessmodellen om spijkerstof op grote schaal in te zamelen voor hergebruik.

Willem van Winden, Jim Jansen en twee studenten in jeans op podium Gala vd Wetenschap

Koffers

Na de pauze komt lector  Armoede en Participatie Roeland van Geuns het toneel op, twee koffers dragend. Hij neemt de nieuwe documentaire ‘Schuldig’ als startpunt om te vertellen over armoede in Nederland. De docu over gezinnen met schulden in Amsterdam-Noord schetst een goed beeld van hoe armoede is: het ontwricht hele gezinnen, en maakt dat je uiteindelijk alleen op de korte termijn kunt denken.

Op de vraag van Jim Jansen naar de meegebrachte koffers, antwoordt Van Geuns dat dit een voorbeeld is van hoe het voelt om in armoede te leven: je hebt continu ‘keuzestress’. Als je een grote koffer hebt, kan alles mee. Een kleine koffer vraagt constant afwegingen over wat je meeneemt, en wat niet.

Roeland van Geuns met koffers op podium op Gala vd Wetenschap; Jim Jansen

Nederland steeds ‘schuldiger’

Een op de vijf Amsterdamse gezinnen leeft in armoede, en dat gaat hand in hand met schulden. Volgens Van Geuns vindt in Nederland een enorme ‘verschulding’ plaats; steeds meer mensen komen in de financiële problemen. Maar liefst tweederde van de schulden bestaat uit bijkomende kosten, zoals incasso- of deurwaarderskosten. Van Geuns’ lectoraat werkt daarom aan een aanpak waarmee bedrijven schulden minder in de hand werken. Bijvoorbeeld door te zorgen dat zij eerst duidelijk afspraken maken met de klant, en minder incassokosten in rekening brengen.

‘Geen wijsneus zijn’

Van Geuns’ onderzoek richt zich ook op de schuldhulpverleners. Een persoonlijke aanpak blijkt effectiever dan een afstandelijke, zakelijke benadering van mensen met schulden. Het onderzoek naar de aanpak van schulden moet daarom in de wijk zelf plaatsvinden, zegt van Geuns, het kennismaken met de gezinnen moet vooropstaan. ‘De hulpverleners moeten professionals blijven, maar geen wijsneus zijn,’ aldus Van Geuns.

Snoepwinkel

Zo besloeg het Gala van de Wetenschap dit jaar onderzoek vanuit alle disciplines: van de zwarte materie uit het heelal, tot huishoudens in Amsterdam-Noord. Robbert Dijkgraaf vatte aan het einde van het Gala van de Wetenschap de avond samen: ‘Ik voel mij als een kind in de snoepwinkel van de wetenschap.’

Roeland van Geuns op Gala vd Wetenschap, op achtergrond röntgenplaatje van Homer Simpsons kleine brein

Armoede verlaagt letterlijk het IQ